Στην προσπάθειά μας να αναδείξουμε τις δυνατότητες που μας δίνει το «μαγικό μάτι» του φακού, (φωτογραφικής μηχανής- βιντεοκάμερας), και τους τρόπους που μπορούμε να το αξιοποιήσουμε, συνδέοντάς το με τα θέματα των Πολιτιστικών Προγραμμάτων, προέκυψε η διοργάνωση μιας σειράς σεμιναρίων με εργαστηριακή μορφή με θέμα : «Εργαστήρια οπτικοακουστικών μέσων (φωτογραφίας – κινηματογράφου)».
Βασικός στόχος μας είναι, ο μαθητής, με τη βοήθεια του εκπαιδευτικού, από τη θέση του θεατή, να βρεθεί στη θέση του «δράστη». Ν’ αποκαλύψει πως ο κόσμος δεν είναι όπως μας παρουσιάζεται αλλά όπως εμείς μπορούμε να τον παρατηρούμε, να τον αιχμαλωτίσουμε και να τον προβάλουμε μέσα απ’ τη δική μας ματιά που προσηλώνεται και παρατηρεί με το δικό μας τρόπο πίσω από μια κάμερα ή φωτογραφική μηχανή. Ο φακός δίνει τη δυνατότητα στα παιδιά μας να προτείνουν το δικό τους κόσμο πίσω από τη δική τους ματιά. Ας τους δώσουμε λοιπόν τη δυνατότητα να μιλήσουν γι αυτόν…
Ο φακός, είτε είναι φωτογραφική μηχανή είτε είναι βιντεοκάμερα, είναι ένα σημαντικό εργαλείο για να εμπλουτίσει ένα οποιοδήποτε Πολιτιστικό Πρόγραμμα αποφασίσουμε να υλοποιήσουμε.
Ας δούμε πως μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε σε διαφορετικά θέματα Πολιτιστικών Προγραμμάτων:
- Πρόγραμμα εικαστικό.
Προβολή ταινίας ή ντοκιμαντέρ ή άλλης μορφής ταινία, σχετική με το θέμα που έχουμε επιλέξει.
Ανάλογα μπορούμε να κινηθούμε παρουσιάζοντας μια σειρά φωτογραφιών που θ’ έχουμε επιλέξει. Η δραστηριότητα αυτή αποτελεί αφορμή για να διεγείρει τη φαντασία των παιδιών.
Στη συνέχεια τα ίδια παιδιά μπορούν να συλλέξουν φωτογραφίες ή βιντεάκια από περιοδικά-διαδίκτυο , είτε από φωτο βιντεάκια που θα τραβήξουν τα ίδια. Πριν φτάσουν στο ν’ ασχοληθούν τα παιδιά με το εικαστικό επιλεγμένο θέμα, παρουσιάζουν και ανταλλάσσουν το υλικό που συνέλεξαν. Μπορούν επίσης να δημιουργήσουν μια σύνθεση του υλικού αυτού, παρουσιάζοντας μια ομαδική δουλειά που θ’ αποτελέσει εφαλτήριο για την επεξεργασία του θέματος. Ακόμα με τη συλλογή φωτογραφιών μπορούν ν’ ασχοληθούν με την κατασκευή κολλάζ ή σύνθεσης κολλάζ-ζωγραφικής που θα δώσει νέα διάσταση στο θέμα.
Η τελική παρουσίαση του προγράμματος μπορεί να εμπλουτιστεί με προβολή όλου του υλικού που συγκεντρώθηκε και του τρόπου που χρησιμοποιήθηκε, είτε με video wall είτε με φωτογραφίες και κολλάζ.
- Πρόγραμμα θεατρικής παράστασης
Παράλληλα με τη θεατρική ομάδα παιδιών μπορεί να δουλεύει φωτογραφική και κινηματογραφική ομάδα.
Η θεατρική ομάδα ασχολείται μα τις πρόβες και τη διεκπεραίωση του θεατρικού έργου.
Η φωτογραφική ομάδα παρακολουθεί μέσω του φακού την πορεία της θεατρικής ομάδας από τις πρώτες συναντήσεις μέχρι το τελικό αποτέλεσμα, αποθανατίζοντας τη ζωή της ομάδας καθ’ όλη τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς.
Η κινηματογραφική ομάδα παρακολουθεί μέσω της κάμερας την πορεία της θεατρικής ομάδας με στόχο να παρουσιάσει τις διαφορετικές στιγμές, «παραλειπόμενα», μέχρι να επιτευχθεί η ολοκλήρωση της θεατρικής δουλειάς.
Σε κοινή εκδήλωση, μετά το πέρας των παραστάσεων, οι τρείς ομάδες από κοινού μπορούν να παρουσιάσουν, όχι μόνο το αποτέλεσμα της θεατρικής δουλειάς αλλά και όλη την πορεία εργασιών των τριών ομάδων.
- Προγράμματα με ιστορικό ή λαογραφικό θέμα
Η ομάδα των παιδιών που δουλεύει ιστορικό ή λαογραφικό πρόγραμμα μπορεί να ξεκινήσει συλλέγοντας φωτογραφικό υλικό από περιοδικά, βιβλία, διαδίκτυο. Στη συνέχεια να συλλέξει αποσπάσματα από ταινίες – ντοκυμαντέρ ή άλλης μορφής ταινίες σχετικές με το θέμα.
Κατόπιν μπορούν να τραβήξουν φωτογραφίες σύγχρονες με στόχο να τις συγκρίνουν με τις παλιότερες, (σύγκριση παρελθόντος –παρόντος). Ανάλογη δουλειά γίνεται και με βιντεοκάμερα.
Στην τελική παρουσίαση της δουλειάς των παιδιών μπορεί να λειτουργεί μια έκθεση φωτογραφιών όπου θα τονίζονται οι διαφορές παρελθόντος – παρόντος, να γίνουν παρουσιάσεις video wall με αποσπάσματα ταινιών παλαιότερων και σύγχρονων. Αν υπάρχει η δυνατότητα, μπορεί να υπάρξει συνεργασία με τη μουσική ομάδα του σχολείου και να παρουσιαστεί το θέμα με μεγαλύτερη πληρότητα. Μια μουσική ή θεατρική εκδήλωση σχετική με το πρόγραμμα θα μπορούσε να επενδυθεί με παράλληλη προβολή των φωτογραφιών που συλλέχτηκαν σε μορφή power point.
Αυτές είναι μερικές προσωπικές προτάσεις για τη χρήση της φωτογραφικής μηχανής και βιντεοκάμερας σε κάποια ενδεικτικά Προγράμματα των Πολιτιστικών Θεμάτων. Η φαντασία και το μεράκι του κάθε εκπαιδευτικού που θ’ ασχοληθεί με Πολιτιστικό Πρόγραμμα, σίγουρα θα ‘χει να προτείνει τόσες κι άλλες τόσες δραστηριότητες σχετικές με τη χρήση των συγκεκριμένων οπτικοακουστικών μέσων.
Ελπίζω πως ο συγκεκριμένος κύκλος σεμιναρίων –εργαστηρίων θ’ αποτελέσει το έναυσμα ώστε οι εκπαιδευτικοί να εξοικιωθούν και να εντάξουν δημιουργικά τα συγκεκριμένα εργαλεία στην τάξη τους.
Υπεύθυνη Πολιτιστικών Θεμάτων
Μαστρογιαννίδου Λία